28 EYLÜL 2026

Çeyrek Asırlık İktidarın En Büyük İmtihanı

Çeyrek Asırlık İktidarın En Büyük İmtihanı

Neden?

Çünkü bugüne kadarki tüm rant ve yolsuzluk iddiaları bir şekilde soyuttu; vatandaş yukarıdaki kavgayı izledi ama sarsıntıyı doğrudan kendi cebinde hissetmedi. Bu kez tablo kökten değişti: İktidar yanlısı olsun muhalif olsun, 455 bin yatırımcının birikimi doğrudan riske girdi.

​Siyasetin doğasında dışarıdan gelen tehditleri göğüslemek her zaman daha kolaydır. Karşınızda açık bir hasım, ideolojik bir cephe veya somut bir kalkışma varsa tabanınızı kenetler, safları sıklaştırır, bir beka ve varoluş anlatısıyla direnç üretebilirsiniz.

AK Parti, çeyrek asırlık iktidarında kapatma davalarından e-muhtıraya, kitlesel sokak hareketlerinden 15 Temmuz’a kadar uzanan tüm kritik dönemeçleri tabanını tahkim eden bir siyasi yakıta dönüştürmeyi başardı.

​Fakat bugün gelinen eşik, dışarıdan kurulan bir barikat değil. Bir iktidarın karşılaşabileceği en amansız sınav; kendi kurduğu düzenin ahlaki ve yapısal sınırlarına toslamasıdır.

​Bugün kamu kaynaklarından piyasalara saçılan skandalların, birbirini izleyen tasfiyelerin ve sokaktaki ağır sessizliğin fısıldadığı gerçek şudur: AK Parti dışarıdaki muhalefetle değil; çeyrek asırda bizzat inşa ettiği düzenin alışkanlıklarıyla sınanıyor.

​Bu sınav üç ana sütun üzerinde çatlıyor:

​1. Kendi Kurucu İddialarıyla: Çeperden Merkeze Yürüyenlerin Mülkiyet İmtihanı

​Bu hareket; Anadolu’nun horlanmış çeperinden, kamu kaynaklarından pay alamayan geniş halk kesimlerinden ve "alın teriyle helal rızık" arayışındaki muhafazakâr kitlelerden doğdu. Siyasi meşruiyetini yoksullukla, yolsuzlukla ve yasaklarla mücadele sözü üzerine kurdu.

​Çeyrek asrın sonunda ortaya çıkan tablo ise bambaşka bir zümre üretti:

  • ​

  • Devlete yaslanarak büyüyen imtiyazlı sermaye,

  • ​Kamu imkânlarını ve imar rantlarını pay eden kadrolar,

  • ​Siyasi gücü zenginleşmenin zırhına dönüştüren elitler.

​En tepe figürlere uzanan şirket devirleri, yurt dışı hesapları ve örtülü sermaye çatışmalarına dair iddialar artık fısıltı gazetelerinin değil, bizzat kamuoyunun tartıştığı başlıklara dönüştü. Taban geçim sıkıntısının, enflasyonun ve barınma krizinin altında ezilirken; yukarıda dönen kontrolsüz servet transferleri artık gizlenemez boyuta ulaştı.

​Kendi kurucu tabanının adalet ve ahlak duygusunu kaybetmek, bir siyasi hareket için sandık yenilgisinden çok daha derin bir çürümedir.


​2. Vesayetle Mücadeleden Devletleşmeye: Buzdağını Ufalama Refleksi

​

Yola çıkarken devletin millet üzerindeki vesayetini kırmayı hedefleyen irade, zaman içinde bizzat devlet mekanizmasının kendisi hâline geldi. Karar alma süreçleri tek merkezde toplandıkça, bürokrasinin bağımsız denetim kabiliyeti felç oldu.

​

Bu tıkanıklığı yönetmek için yıllardır yerleşik bir yöntem işletiliyor: Hesap sormak yerine skandalları birbiriyle örtmek ve buzdağını kamuoyunun gözünde ufalamak.

​Bu refleks dün başlamadı:

  • ​Büyükşehir belediye başkanları, haklarındaki imar ve rant iddiaları tek bir bağımsız yargı denetiminden geçirilmeden, bir gecede "metal yorgunluğu" denilerek kenara çektirildi.

  • ​Kendi bakanlığına şirketinden mal sattığı belgelenen bakanlar, Yüce Divan yerine gece yarısı kararnamesindeki "görevden af" formülüyle sessizliğe uğurlandı.

  • ​SPK koridorlarına, borsa manipülasyonlarına, vekillere ve danışmanlara uzanan çıkar ağları adli bir hesaplaşmaya değil; sadece milletvekili listelerinden tasfiye edilmeye bağlandı.

  • ​Yerel teşkilatlarda rant ilişkilerine batan il ve ilçe başkanları, halkın önünde hesap vermek yerine "nöbet değişimi" ambalajıyla koltuktan alınıp elde ettikleri kazanımlarla baş başa bırakıldı.

​

Her yeni kriz, bir öncekinin üzerini örten bir perdeye dönüştürüldü. Ankara’daki büyük tasfiye yereldeki rantı unutturdu; borsa skandalları kamu kaynaklarıyla fonlanan şüpheli kredileri gölgeledi. Sistemik bataklık, peş peşe patlatılan yeni gündemlerle ufalanarak halkın hafızasından kaçırıldı.

​

Kırılma Noktası: Risk Bu Kez Doğrudan Halka İndi

​Fon krizinin ayrıntılarını önceki yazımda ele almıştım; burada asıl belirleyici olan, bu olayın geçmişteki tüm süreçlerden nasıl ayrıştığıdır. Son yaşanan fon krizi, bu cezasızlık zincirindeki tüm halkalardan nitelik olarak ayrılıyor:

​Önceki skandallar halkın adalet duygusunu kanatıyor ama vatandaşa "yukarıdakilerin kendi arasındaki rant kavgası" gibi geliyordu. Bir bakanın hakkındaki usulsüzlük iddiası veya bir belediye başkanının imar rantı devleti aşındırıyordu; ancak vatandaşın kendi birikimini doğrudan riske atmıyordu.

​

Bu son finansal süreç ise doğrudan 455 bin yatırımcının birikimine dokundu.

​

Enflasyondan parasını korumaya çalışan emeklinin, ev alma umudunu kaybetmiş memurun, çocuğunun okul parasını eritmeme derdindeki esnafın; devletin denetim ve gözetimindeki resmî piyasada, denetimsizlik ve cezasızlık iddialarının açtığı boşlukta riske açık bırakılması artık sadece bir sermaye skandalı değildir.

​

Bu; denetim yükümlülüğü olan kurumların gözü önünde, yüz binlerce insanın birikimini savunmasız bırakmaktır.

​

Ailesiyle birlikte en az 2 milyon insanın canını yakan bu tablo, buzdağını ufalama taktiğinin artık duvara tosladığı ve iktidarın doğrudan kendi tabanının iktisadi güven bağını kopardığı yerdir.

​3. Hikâyenin Tükenişi ve Değişen Toplumsal Hafıza

​Eski Türkiye kıyaslamaları, tüp kuyrukları, 90’ların krizleri… İktidar, uzun yıllar geçmişin yokluklarını bugünün yapısal krizlerine kalkan yaptı.

​Bugün ise geçmişin defterlerini kapatmak için öne sürülen büyük vizyonlar, beka söylemleri ya da teknolojik atılım parantezleri, sokaktaki ağır iktisadi gerçekliğin üzerini örtmeye yetmiyor. Çünkü toplum için "eski Türkiye" anlatısı inandırıcılığını yitirmiş soluk bir hatıradan ibaret.

​Hayatı boyunca başka bir iktidar görmemiş genç kuşaklar için meşruiyet ölçütü 1990’ların yoklukları değil; bugünün dünyasında ne kadar adil, refah içinde ve hür yaşayabildiğidir.

​Öte yanda, ömrünü bu harekete vermiş sabit gelirli taban da artık geçmişin hatırasıyla değil; çarşıda filesini dolduramayan ve birikiminin akıbetini soran cüzdanıyla konuşuyor. "Biz gidersek her şey biter" korkutması, geleceğe dair adil bir refah ve ahlaki bir nizam inşa edemeyen her yapı gibi AK Parti’yi de yapısal bir tıkanıklığa sürüklüyor.

​Saha Ne Söylüyor?

​Sahada; Torbalı’nın bir kahvehanesinde, sanayi çarşısında veya pazar tezgâhında vatandaşın baktığı yer son derece berraktır:

​Vatandaş; tek bir imzayla silinen milyarları, bir gecede el değiştiren servetleri, "affını istedi" denilerek aklanan bürokratları ve filesini doldururken kuruş hesabı yapan kendi çaresizliğini yan yana koyuyor. Üstüne, dişinden tırnağından artırdığı son tasarrufunun piyasada belirsizliğe terk edilmesini ekliyor.

​

Eğer bir siyasi mekanizma; kendi bakanını, kendi vekilini, kendi ilçe başkanını ve kendi zenginini tarafsız bir hukuk terazisine çıkartamıyorsa, oradaki her görevden alma kamu vicdanında arınma değil, buzdağının altını örtme çabası olarak kodlanır.

​

AK Parti’nin önündeki asıl sınav; kabinede vitrin tazelemek ya da teşkilatlarda isim değiştirmek değildir. Bu sınav; çeyrek asırda bizzat ürettiği güç tekelini, kontrolsüz zenginleşmeyi ve denetimsizliği yine kendi iradesiyle bağımsız yargıya teslim edip edemeyeceğidir.

​Bunu yapacak kurumsal cesaret gösterilmediği sürece bu hikâye; dışarıdan yıkılan bir kale olarak değil, temeli içeriden boşalan devasa bir yapı gibi kendi ağırlığı altında çökecektir.

213
1

Yorumlar

1
T
tuğba caner29 Eylül 2026

Allah'ın varlıkla sınadığı kullarından olmak ümidiyle diyorum. Kaleminize sağlık

Düşüncelerinizi Paylaşın