İnsan, hayatı boyunca mutlaka bir şeye inanır.

Kimi adalete... Kimi vatanına... Kimi özgürlüğe... Kimi inancına... Kimi de çocuklarının daha iyi bir gelecekte yaşayacağına...

Çünkü insan sadece yaşamak için yaşamaz. Kendinden daha büyük bir anlam arar. Uğruna emek vereceği, fedakârlık yapacağı, gerektiğinde bedel ödeyeceği bir amaç arar. İşte biz buna dava deriz.

Hiçbir dava kötü niyetle doğmaz.

Her dava; bir haksızlığı düzeltmek, bir eksikliği tamamlamak, daha adil ve daha onurlu bir hayat kurmak hayaliyle ortaya çıkar. İnsanlar da bu hayale inanır. Kimisi zamanını verir, kimisi emeğini, kimisi gençliğini... Çünkü sonunda ulaşılacak hakikatin bütün bu fedakârlıklara değeceğine inanır.

Fakat zamanla, çoğu zaman fark edilmeyen bir değişim başlar.

Çünkü uzun mücadeleler zordur. Belirsizlik insanı yorar. İlkelere bağlı kalmak sabır ister.

Böyle zamanlarda insan, farkında olmadan değerlerden çok onları temsil eden kişilere tutunmaya başlar. Soyut ilkelere güvenmek yerine, somut bir insanın arkasından yürümek daha kolay gelir.

İşte en tehlikeli kırılma da burada yaşanır.

Çünkü bir davaya inanmak başka şeydir; o davayı bir insanla özdeşleştirmek başka şey.

Rehber ve Pusula

Hiçbir büyük yürüyüş tek başına gerçekleşmez.

Her toplumun öncülük edecek, yol gösterecek, tecrübesiyle güven verecek insanlara ihtiyacı vardır. Bu yüzden bir lidere güvenmek de, saygı duymak da son derece doğaldır.

Yanlış olan, zamanla davayı liderle aynı şey zannetmeye başlamaktır.

Çünkü lider davanın sahibi değildir.

Lider, davanın emanetçisidir.

Biz ona, bizi inandığımız değerlere ulaştıracağına inandığımız için güveniriz. Ama hiçbir insan hakikatin kendisi değildir.

Çünkü lider de insandır.

Yanılabilir. Eksik bilgiyle karar verebilir. Yanlış insanlara güvenebilir. Makamın ağırlığı altında ezilebilir. Çevresindeki insanların etkisinde kalabilir.

İşte bu yüzden yürürken sadece önde yürüyen kişiye değil, yürüdüğümüz yola da bakmak zorundayız.

Bir dağ yolunda rehberinize güvenirsiniz. Ama pusulanızı çantanızdan çıkarıp atmazsınız.

Çünkü rehber yolu biliyor olabilir. Ama o da insandır. Yanılabilir.

Pusula ise kişiye göre değil, yöne göre çalışır.

Toplumsal hayatta pusulamız ilkelerimizdir:

Adalet

Vicdan

Ahlak

Hakikat

Eğer pusulayı bırakıp sadece rehberi takip ederseniz, rehber yanlış yola girdiğinde siz de onunla birlikte yolunuzu kaybedersiniz.

Üstelik bunu çoğu zaman fark etmezsiniz.

Çünkü artık yönünüzü ilkeler değil, kişiler belirlemeye başlamıştır.

Gerçek Sadakat

Burada şu soru sorulabilir:

"O zaman liderlere güvenmeyecek miyiz?"

Elbette güveneceğiz.

Ama güvenmek ile bütün sorumluluğu bir insana teslim etmek aynı şey değildir.

Bir gemide kaptana güvenirsiniz. Ama rotayı yıldızlar belirler.

Bir davada da lider önemlidir. Ama yönü belirleyen ilkeler olmalıdır.

İşte gerçek sadakat burada başlar.

Sadakat; bir insan ne yaparsa yapsın arkasından gitmek değildir.

Sadakat; birlikte çıkılan yolu koruyabilmektir.

Bazen lideri alkışlamaktır.

Bazen de ona:

"Biz bu yola bunun için çıkmamıştık."

diyebilmektir.

Çünkü lideri uyarmak ihanet değildir.

Tam tersine, davaya duyulan sorumluluğun gereğidir.

Üstelik bu sadece dava için değil, lider için de gereklidir.

Nasıl ondan bize doğru yolu göstermesini bekliyorsak, gerektiğinde ona da yolu hatırlatabilmeliyiz.

Çünkü bir davanın yükü sadece önde yürüyen kişinin omuzlarında değildir.

Arkadan yürüyenlerin vicdanı da o yükün bir parçasıdır.

Sürekli alkışlanan insan zamanla yanlışını göremez.

Ona en büyük kötülüğü çoğu zaman düşmanları değil, gerçeği söylemeyen dostları yapar.

Bu yüzden güçlü davalar, kusursuz liderlerle değil; güçlü ilkeler ve güçlü vicdanlarla ayakta kalır.

Kendimizle Yüzleşmek

İnsan bazen bütün bunları görmesine rağmen susar.

Çünkü sadece doğrularıyla yaşamaz.

Alışkanlıklarıyla yaşar. Aidiyet duygusuyla yaşar. Çevresini kaybetme korkusuyla yaşar.

Bazen yanlış olduğunu hissettiği bir yolda yürümeye devam eder.

Çünkü geri dönmek, devam etmekten daha zor gelir.

İşte bu yüzden insanın zaman zaman durup kendine şu soruyu sorması gerekir:

Ben bugün hâlâ ilk inandığım değerler için mi yürüyorum?

Yoksa zamanla yolu değil, sadece önümde yürüyen insanı mı takip etmeye başladım?

Bu soruyu sormak inancı zayıflatmaz.

Davayı küçültmez.

Tam tersine...

Davayı güçlendirir.

Çünkü sorgulamak yıkmak değildir.

Sorgulamak, doğru yolda kalabilmenin en güçlü güvencesidir.

Belki de insan ömrünün sonunda en ağır hesabı başkalarına değil, kendi vicdanına verir.

Ve bazı insanlar o gün içlerinden şu cümleyi geçirir:

"Hakkını helal et gençliğim... Seni yanlış bir davaya adadığım için değil; bir insanı davanın yerine koyduğum için tükettim."

Oysa amaç, bu cümleyi bir gün kurmak değildir.

Amaç; yıllar sonra dönüp baktığımızda gençliğimizi gelip geçici insanlara değil, uğruna inandığımız değişmez değerlere adadığımızı görebilmektir.

Çünkü liderler gelir, geçer.

Partiler değişir.

Makamlar değişir.

Ama adalet kalır.

Vicdan kalır.

Hakikat kalır.

Ve davaları ayakta tutan, hiç yanılmayan liderler değil; liderler yanıldığında bile ilkelerinden vazgeçmeyen insanlardır.

Çünkü hiçbir insan, uğruna yürüdüğümüz hakikatten daha büyük değildir.