Türkiye'de Zengin Olmanın En Kestirme Yolu...?

​Cevabı Çok Basit Herkes Biliyor Ama Kimse Yüksek Sesle Söylemiyor:

Bir partinin kapısından girip "millete hizmetkâr olmaya geldim" demek.

​Seçim dönemlerinde falanca adayın kampanyaya şu kadar para harcadığını konuşuyoruz da bir türlü asıl soruyu sormuyoruz:

Hizmetkâr olmak için gelen biri, neden bu kadar parayı gözden çıkarır? Ve harcar?

​Kamu kaynağının denetimsiz dağıtıldığı yerde, "hizmet" ambalajı en kusursuz sınıf atlama ve zengin olma  basamağına dönüşmüyorsa...

​Hizmetkarın zengin olduğu bir sistem olabilirmi...?

​Başka Bir Açıklaması Olan Varsa Yorumlara Yazsın

​Hizmet Yarışı mı, Nimet Bölüşümü mü?

​

Bugün hangi partinin kapısından girseniz, hangi siyasetçinin kürsü konuşmasını dinleseniz aynı beylik cümleyi duyarsınız:

"Bu millete hizmetkâr olmaya geldik."

Cümlelere bakarsanız Türkiye, dünyanın en fedakâr, en diğerkâm insanlarının yaşadığı ülkedir; herkes memleket sevdalısı, herkes milletin dertleriyle dertli, herkes gecesini gündüzüne katmaya taliptir.

​Elbette bu söylemin arkasında gerçekten hizmet niyetiyle yola çıkan, o niyetini hiç bozmadan sürdüren dürüst insanlar da vardır. Mesele tek tek kişilerin niyetini toptan mahkûm etmek değildir. Mesele, bu söylemle hayatın çıplak gerçeği yan yana konduğunda ortaya çıkan açık çelişkidir: Eğer siyasete koşanların derdi gerçekten sadece milletin yükünü omuzlamaksa, aradan geçen onca yıla rağmen bu ülke neden dünyanın en kalkınmış, refah seviyesi en yüksek ülkeleri arasında değildir?

​Cevap, söylemin ambalajı ile arkasındaki mekanizmanın bambaşka çalışmasında yatıyor.

​

Siyaset teoride kamu yararını büyütme, adaleti sağlama ve toplumsal refahı artırma aracıdır.

​Ancak pratikte kamu ihalelerinin, imar rantlarının, kadro tahsislerinin ve bürokratik imtiyazların dağıtıldığı bir güç merkezine dönüştüğünde, oraya yönelen motivasyon da kökten değişir.

​İktisatçıların "rant kollama" dediği bu düzen, nitelikli insanları ve toplumsal enerjiyi üretimden koparır; var olan pastadan pay kapma yarışına kilitler.

​Gelişmiş toplumlarda yetenekli zihinler bilime, sanayiye, teknolojiye ve ticarete yönelir; çünkü zenginleşmenin ve saygınlığın yolu katma değer üretmektir.

​Kurumsal yapısı oturmamış sistemlerde ise en hızlı sınıf atlama, en kestirme güç ve kazanç kapısı siyasete ve kamu kaynağına yakın durmaktır. Parti kapılarına yığılmanın asıl sebebi çoğu zaman memleket kaygısı değil, kamunun bir "sosyal güvence ve pay kapısı" olarak görülmesidir.

​Hizmet iddiasıyla gelip milletin alın teriyle oluşan bütçesini, imkânlarını ve kamu yetkisini kendi çevresinin konforuna dönüştürenlere duyulan toplumsal öfke son derece haklıdır. Çünkü bu, yalnızca ekonomik bir kayıp değil; toplumun adalet duygusuna, liyakate ve geleceğe olan inancına vurulmuş ağır bir darbedir.

​Ancak meseleyi yalnızca kişilerin vicdanına ve ahlakına havale etmek yetersiz kalır. Çünkü denetimsiz güç, en iyi niyetli insanı bile zamanla içine çekip dönüştüren bir mekanizma üretir.

​Siyaseti bir rant kapısı olmaktan çıkaracak olan şey; güçlü liyakat kuralları, şeffaf ihale süreçleri, bağımsız denetim ve hesap sorabilen bir kamu düzenidir.

​

Sistem rant üretmeye ve siyaset zenginleşme aracı olmaya devam ettiği sürece, samimi bir hizmet niyetiyle yola çıkanlar bile bu çarkın içinde ya tükenecek ya da ona eklemlenecektir.

​Ve "hizmetkârım" maskesiyle milletin sırtına yük olanların yarışı, sistem değişmedikçe asla bitmeyecektir.

​

Günün sonunda eve dönüldüğünde cebi dolanlar zengin, cebi boşalananlar peşinde koştuklarını zengin eden fakirler olmaya devam edecektir.